Sağlık, Sağlıklı Yaşam, Cinsel Sağlık

Site 1. rengi

Site 2. rengi

Topbar rengi

Menü ikon

Menü hover

Menü arama

Footer rengi

Tasarım

Ten illet hastalıkleri

30.03.2021
19
Ten illet hastalıkleri

Ten illet hastalıkleri çoğunlukla görünebilen yerlerde olduğundan tanınması, uzun araştırmalara ve muayenelere gerek olmaksızın teşhis konması basittir. Erken tanının ehemmiyeti yanında , temel üzerinde durulması gereken nokta mevzunun ciddiye alınması ve uzman gruplar tarafından uygun rehabilitasyon yönteminin seçilmesidir.

Muayenehane gözlemler, ülkemizde ten illet hastalıklerinin hasta ve sağlık personeli tarafından yeterince ciddiye alınmadığı istikametindedir. Oysa, uygun teknikle rehabilitasyon edildiği takdirde ten illet hastalıklerinde iyileşme yüzde surata yakındır. Erken tanı ile rehabilitasyon maliyetleri düşecek, iş eforu kaybı eksilecek ve rehabilitasyona bağlı estetik ve fonksiyonel kayıplar hiç görülmeyecek veya minimal olacaktır.

Kampanyalarla ve medya aracılığı ile milletin ve sağlık personelinin eğitimi ten illet hastalıkinin erken yarıyılda tutulmasına olanak verecektir. Burada üzerinde durulması gereken iki ehemmiyetli nokta vardır;

1. Bireyin kendi tenini hakimiyet etmeyi bilmesi,

2. Yalnızca dermatoloji uzmanlarının değil tüm doktorların, hasta başka sebeplerle danışsa dahi, hastanın ten tetkikini yapması, tehlike gruplarını ten illet hastalıkleri mevzusunda uyarması ve yönlendirmesidir.

Deriden çok farklı adlar altında illet hastalık büyür. Sık tesadüfülenler, tenin en dış katmanı olan epidermisteki skuamöz hücrelerden kaynaklanan skuamöz hücreli illet hastalık SHK ve bu hücrelerin daha derin kısmında yer alan ve bazal hücreler diye adlandırılan yuvarlak hücrelerden kaynaklanan bazal hücreli illet hastalık BHKdir.

Ten illet hastalıkinin bulguları nelerdir?

Tendeki rastgele bir farklılık illet hastalık açısından uyarıcıdır. Ten üzerinde zaman zaman açılıp kapanan bir yara ya da şişkinlik ten illet hastalıki bulgusu olabilir. Buna kaşınma, akıntı, kanama ve kabuklanma eşlik edebilir.

Ten illet hastalıki minik, düz yüzeyli, parlak ve soluk farklılıklar biçiminde kendini gösterebilir veya üzeri kumpassız, kuru veya pul pul dökülen yassı, biçiminde de başlayabilir. Kesin teşhis için, doku misalinin alınıp biyopsi patolojik tahlil yapılması gerekir.

Ten illet hastalıkleri çoğunlukla görünebilen yerlerde olduğundan tanınması, uzun araştırmalara ve muayenelere gerek olmaksızın teşhis konması basittir. Erken tanının ehemmiyeti yanında , temel üzerinde durulması gereken nokta mevzunun ciddiye alınması ve uzman gruplar tarafından uygun rehabilitasyon yönteminin seçilmesidir.

Muayenehane gözlemler, ülkemizde ten illet hastalıklerinin hasta ve sağlık personeli tarafından yeterince ciddiye alınmadığı istikametindedir. Oysa, uygun teknikle rehabilitasyon edildiği takdirde ten illet hastalıklerinde iyileşme yüzde surata yakındır. Erken tanı ile rehabilitasyon maliyetleri düşecek, iş eforu kaybı eksilecek ve rehabilitasyona bağlı estetik ve fonksiyonel kayıplar hiç görülmeyecek veya minimal olacaktır.

Kampanyalarla ve medya aracılığı ile milletin ve sağlık personelinin eğitimi ten illet hastalıkinin erken yarıyılda tutulmasına olanak verecektir. Burada üzerinde durulması gereken iki ehemmiyetli nokta vardır;

1. Bireyin kendi tenini hakimiyet etmeyi bilmesi,

2. Yalnızca dermatoloji uzmanlarının değil tüm doktorların, hasta başka sebeplerle danışsa dahi, hastanın ten tetkikini yapması, tehlike gruplarını ten illet hastalıkleri mevzusunda uyarması ve yönlendirmesidir.

Deriden çok farklı adlar altında illet hastalık büyür. Sık tesadüfülenler, tenin en dış katmanı olan epidermisteki skuamöz hücrelerden kaynaklanan skuamöz hücreli illet hastalık SHK ve bu hücrelerin daha derin kısmında yer alan ve bazal hücreler diye adlandırılan yuvarlak hücrelerden kaynaklanan bazal hücreli illet hastalık BHKdir.

Teşhis

BHK vs SHK genel olarak aynı yolla teşhis ve rehabilitasyon edilirler.

Biyopsi:

Doku misali alınması için farklı alternatifler mevcuttur. Hangi biyopsi yönteminin seçileceği urun mesken yerine, biçimine ve müracaat ettiği muayenehaneye göre değişir.

1. Sarih yara varsa, yara üzerinden bir sırçaya lam akıntının bulaştırılması ile misal alınması muhtemel olabilir.Bu yöntemle yanılma hisseyi vardır.

2. Sarih yara varsa, yara üzerinden tıraşlama yöntemi ile misal alınıp bir sırçaya lam dağılabilir veya formol içinde saklanabilir.Bu yöntemle de yanılma hisseyi vardır.

3. İğne biyopsisi yapılabilir. Sık müracaat etilen bir yöntem değildir.

4. Silindir biçimindeki bir alet aracılığı ile doku misali alınabilir punch biyopsi.

5. Yaranın bir kısmı cerrahi olarak çıkarılabilir insizyonel biyopsi

6. Yaranın tamamı cerrahi olarak çıkarılabilir eksizyonel biyopsi

Son 3 yöntemde yanılma hisseyi çok azdır. Yukarıyadaki biçimlerden rastgele biri ile yapılan biyopsi mikroskop altında araştırılır ve teşhis konur.

Ten illet hastalıkleri seyrek bölgesel lenf bezlerine dağılma yapar. Buna karşın, süratle gelişen veya uzun vakittir var olan ya da geniş yer kaplayan ten illet hastalıklerinde lenf bezleri de dikkatlice tetkik edilmeli, gelişmiş lenf bezi varsa doğrudan veya ultrasonografi altında ince iğne biyopsisi yapılmalıdır. Bazı özel gidişatlarda, ileri radyolojik testler yapılmasına gerek duyulabilir.

Rehabilitasyon Planlaması

Tedavide emel, tekerrür ortaya çıkmayacak biçimde illet hastalıkli dokunun tümüyle çıkarılması veya tümüyle yıkım edilmesidir. Bu harekât hastada az iz vazgeçmeli ve işlev kaybına neden olmamalıdır. Rehabilitasyon biçimi her hasta için ayrı ayrı tasarlanmalıdır. Ten illet hastalıklerinin çoğunun güneş ışınına fazla maruz kalan surat bölgesinde görüldüğü göz önüne alınırsa, rehabilitasyonun tasarlanmasının ehemmiyeti de kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. Hastanın yaşı, teninin iz vazgeçme özelliği, genel vaziyeti ve evvelki hastalıkları yanında illet hastalıkin meskeni, büyüklüğü ve lenf bezlerine dağılma olup olmaması da rehabilitasyon tercihini etkiler.

Cerrahi rehabilitasyon

Ten illet hastalıklerinin çoğu yerel anestezi ile yapılabilen kısa operasyonlarla rehabilitasyon edilebilirler. Biyopsi emeli ile yapılan operasyon azıcık geniş yakalanarak şayet bu harekât ciddi bir nedbe vazgeçmeyecekse tanı ve rehabilitasyon operasyonu aynı anda reelleştirilebilir. Yüzde özellikle göz kapağı, kulak ve burun gibi bölgelerde geniş biyopsi yapma imkânı yoktur. Patolojik tahlilde illet hastalıkin tümüyle çıkarılmadığı veya illet hastalık hücrelerinin yara kenarlarına çok yakın olduğu rapor edilirse, ikinci bir operasyonla bölgenin daha geniş çıkarılması gerekebilir.

Estetik ve fonksiyonel açıdan tehlike taşıyan bu bölgelerde, evvel yalnızca tanı emelli harekât, ardından rehabilitasyon tasarlanmalıdır. Bulunduğu yere bağlı olmak kaydıyla minik ten illet hastalıklerinin çoğunda yara dudakları karşı karşıya getirilerek, yara primer kapatılabilir.

Bunun muhtemel olamadığı gidişatlarda, yaranın yakınından hazırlanan ten flepleri veya illet hastalık yüzde ise, tercihen kulak arttan alınan bütün kalınlıkta ten grefti yarayı kapatmak için kullanılır. Bazı hallerde, illet hastalıke uzak bölgeden hazırlanan flepler ile onarım gerekebilir. Uygun meskendeki ten illet hastalıklerinin cerrahi olarak çıkarılmasından sonra, ince ten greftleri onarım için yeterli olabilir. Ten illet hastalıklerinin cerrahi rehabilitasyonunda plastik cerrahi açısından çok farklı alternatifler mevcuttur, ehemmiyetli olan doğru cerrahinin planlanmasıdır.

Radybitkierapi ışın-şua rehabilitasyonu

Ten illet hastalıklerinin çoğu ışın rehabilitasyonuna duyarlıdır. Yüksek enerjili ışınlar illet hastalık hücrelerinin çoğalmarını maniler ve bu hücrelerin vefatına neden olurlar. Radybitkierapi günde birkaç dakika süren, urun ve hastanın genel gidişatına bağlı olarak toplam 2-5 haftayı içeren bir rehabilitasyon yöntemidir. Rehabilitasyonun cerrahiye göre daha uzun sürmesi bir dezavantaj olmasına rağmen anestezi ve diğer cerrahi yan tesirlerin olmaması bir avantaj olarak karşımıza çıkmaktadır. Radybitkierapi ile minik ten urlarında hastalığın hakimiyeti ve rehabilitasyon bahtı cerrahi ile denktir. İyi nitelikte yapılmış radybitkierapinin estetik neticeleri de surat güldürücüdür.

Rehabilitasyonun yan tesirleri açısından bazı hastalarda rehabilitasyon sırasında rehabilitasyon alanında kızarıklık, sulanma ve tende renk farklılıkları görülebilir ve bu yan tesirlerin büyük bir çoğunluğu rehabilitasyon bitiminden birkaç hafta sonra iyileşir. Geç yarıyılda ise seyrek rehabilitasyon bölgesindeki tenin renginde ve yapısında kuruluk, incelme, ten üzerinde ince kan damarlarının oluşması gibi farklılıklar yaratabilir.

Daha evvelden radybitkierapi yapılmış bölgede illet hastalık yine büyürse cerrahi rehabilitasyonunda bazı eforluklar doğabilirse de günümüz plastik cerrahi operasyon teknikleri ile bu bir mesele oluşturmamaktadır.

Radybitkierapi hastanın muayenehane gidişatına, seçimine ve beklenen estetik neticelere göre değişik emellerle kullanılabilir ;

Biyopsi ile tamamı çıkarıltılmış ten illet hastalıkinin patoloji raporunda cerrahi hudutlarda ur hücresi saptanmış ve hasta tekerrür operasyon olmak istemiyorsa veya yapılacak cerrahi teşebbüsün estetik neticelerinin iyi olmayacağı düşünülüyorsa radikal radybitkierapi kür sağlamaya müteveccih uygulanır.

Yalnızca tanı emeli ile biyopsi yapılmışsa ve hasta operasyon istemiyorsa veya yapılacak cerrahi teşebbüsün estetik neticelerinin iyi olmayacağı düşünülüyorsa radikal radybitkierapi uygulanır.

Operasyon evveli radybitkierapi yapılarak büyük urların küçültülmesi ve operasyona uygun hale getirilmesi emeliyle radybitkierapi uygulanabilir ve operasyonda ur çıkarılıp genellikle plastik cerrahi yöntemleri ile kapatılır.

Operasyon hudutlarını geçmiş hastalarda radikal veya palyatif kür sağlamaya müteveccih olmayan ve hastanın yakınmalarının giderilmesine müteveccih radybitkierapi uygulanabilir.

Radybitkierapinin özel bir biçimi olan brakiterapi -interstisyel radybitkierapi-doku içine radyoaktif tellerin yerleştirilmesi ve yeterli rehabilitasyon yapıldıktan sonra bu tellerin çıkarılması ile dudak illet hastalıki gibi bazı özel lokalizasyonlarda iyi fonksiyonel ve estetik neticeler alınmaktadır.

Küretaj kazıma ve elektrikle kurutma

Tende illet hastalıkli bölge kaşık biçimindeki bir küretle kazınır, özel bir makineden sağlanan elektrik akımı ile kanama durdurulur ve illet hastalık hücreleri öldürülür. Sonunda düz,beyaz bir iz kalır. Bu harekât ten illet hastalıklerine aşina bir ten hastalıkları uzmanı tarafından yapılmalıdır. Sık müracaat etilen bir rehabilitasyon yöntemi değildir.

Dondurma yöntemi ile rehabilitasyon cryosurgery

Minik ten illet hastalıklerinin rehabilitasyonunda fazla soğuk kullanılabilir.Sıvı nitrojen ur üzerine uygulanır,anormal hücreler ölür.Buzların çözülmesinden sonra ölü dokular bedenden parçalar. Operasyonun ikinci defa uygulanması gerekebilir. Bu harekât genellikle acıtmaz,uygulanan bölgede ağrı ve şişlik olabilir.İyileşme sonrası beyaz bir iz kalabilir. Netlikle bu mevzuda uzman bir hekim tarafından uygulanması gereken bir tedavidir.

Yerel kembitkierapi

Krem ya da losyon biçimindeki antiillet hastalık ilaçlar aktinik keratozda olduğu gibi yüzeyel ten illet hastalıklerinde de yerel olarak kullanılabilir. Fluorouracil 5-FU birkaç hafta süresince her gün lezyon üzerine uygulanır. Uygulama sırasında yoğun inflamasyon görülür, zamanla geçer, genellikle iz kalmaz.

BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.