Sağlık, Sağlıklı Yaşam, Cinsel Sağlık

Site 1. rengi

Site 2. rengi

Topbar rengi

Menü ikon

Menü hover

Menü arama

Footer rengi

Tasarım

Obsesif Kompülsif Bozukluk

22.04.2021
18
Obsesif Kompülsif Bozukluk

Bazı insanlar değdiği her şeyin mikroplarla dolu olduğundan korkuyor. Bu sebeple kapıları açarken eldiven giyiyor ve bulaşmış olabilecek mikroplardan kurtulmak için birkaç dakikada bir ellerini deviriyor. Kimileri de fazla kumpaslı olduğundan, çalışma masasının üzerindeki eşyaları tekerrür tekerrür yerleştirmek için saatlerine tüketiyor. Herşey müthiş bir kumpas içinde olmadan evinden dışarı çıkamıyor.

Bu olaylar, insanların günlük yaşamlarındaki işlevselliğini yasaklayan ve endişeyle alakalı bir hastalık olan obsesif-kompülsif bozukluğun yalnızca iki misalidir. Obsesif-kompülsif bozukluk, genellikle ergenlik ya da genç yetişkinlik çağında ortaya çıkar. Bu hastalık, Amerika Birleşik Devletleri popülasyonunun takribî %2 sinde ve her 200 çocuk ya da ergenin birinde bulunmaktadır.

Obsesif-kompülsif bozukluğu olan bir şahısta, genellikle mana dışı fobiler ya da saplantılı düşünceler obsesyonlar görülür. Bu bireyler çok zaman, saplantılı düşüncelerini gevşetmek emeliyle, muhakkak bir tutumu kompülsiyon aralıksız olarak yinelemek lüzumunu dinlerler. Bu tutumda bulunmazlarsa, başlarına makûs bir şey geleceğine inanırlar. Obsesif-kompülsif bozukluğu olan bireylerin yaşamı büyük bir evham ve utançla doludur ve çok zaman tanı konup rehabilitasyon uygulanana kadar, senelerce bu kasveti sürüklerler. Tanı konduktan sonra, obsesif-kompülsif hastaliğı olan bireylerin, tek başına ilaç ya da psikbitkierapi ile ya da her iki yöntem birlikle uygulanarak galibiyetle rehabilitasyon edilmesi mümkündür.

OBSESİF-KOMPÜLSİF BOZUKLUK NEDİR ?

Obsesif-kompülsif bozukluk, endişeyle anksiyete alakalı bir hastalıktır. Obsesif-kompülsif bozukluğu olan şahıslarda, istenmeyen, zorlayıcı ve genellikle güzel olmayan düşünceler obsesyonlar vardır. Bu saplantılı düşünceler, mikrop bulaşmasına ait endişeler, başkaları tarafından hasar görme ya da başkalarına hasar vermekle ilişkili mana dışı fobiler, hakimiyetini kaybedip saldırgan tavırlarda bulunma fobisi ya da fazla ebatlarda dini ya da ahlaki şüpheler biçiminde olabilir. 0bsesif-kompülsif hastalığı olan bireylerin çoğu, saplantılı düşüncelerinin manasız olduğunun farkındadır, ancak kendilerini bunları düşünmekten alıkoyamamaktadır; bu da kasvet dinlemelerine neden olmaktadır. Bu saplantılı düşünceleri gevşetmek emeliyle, ritüel biçiminde tavırlar olan kompülsiyonlar büyüyebilir. Saplantılı düşüncelerin yol açtığı endişeyi gevşetmek için, bu tavırlar aralıksız yinelenir. Kompulsiyonlar, fazla el devireme, sayma, muhakkak kelimelerin ya da tavırların yinelenmesi, bir dizi karışık eylemin son derece kesin bir gizeme ile hakikatleştirilmesi ya da yapılan işlerin, muhakkak bir kumpas içinde olduğundan emin olmak için, tekerrür tekerrür hakimiyet etme biçiminde olabilir.

SEBEPLERİ

Obsesif-kompülsif bozukluğun sebepleri hâlâ incelenmektedir. Bazı uzmanlar, bu hastalığın, beyinde duygudurum ve şuur hakimiyetinde rol oynadığı zannedilen, kimyevi bir haberci maddenin balanssızlığından kaynaklandığını düşünmektedir.

BULGULARI:

Obsesif-kompülsif hastalığın bulguları, hafif ya da şiddetli olabilir. Bazı hastalarda yalnızca obsesyonlar görülebilir. Hastalar, obsesyon ya da kompülsiyonlarını kısa müddetlerle hakimiyet altında yakalayabilir, bu biçimde işte ya da mektepte bunları saklayabilirler. Ancak obsesif-kompülsif bozukluk, şiddeti çoğaldıkça, bireylerin yaşamlarını gitgide daha fazla işgal eder ve bu ritüelleri uygun biçimde yapabilmek için, günlük yaşam faalliklerini yerine getiremez hale kazançlar. Obsesif-kompülsif bozukluk bazen bunalım, yeme bozuklukları, madde makûsa kullanımı bozukluğu, bir şahsiyet bozukluğu, dikkat noksanlığı bozukluğu ya da başka bir anksiyete bozukluğuyla beraber görülür. Bu cins eşzamanlı hastalıklar ve hastanın meselesini gizleme meyli, bu bozukluğa tanı konmasını ve rehabilitasyon uygulanmasını güçleştirir. Dolayısıyla, obsesif-kompülsif bozukluğu olan bireyler genellikle bulguların başlamasından ancak seneler sonra rehabilitasyon imkânını bulurlar.

REHABİLİTASYON:

Erken yarıyılda tanı konduğunda bu gidişat, psikbitkierapi özellikle tutum rehabilitasyonu ve ilaçla tesirli şekilde rehabilitasyon edilebilir. “Maruz vazgeçme ve cevabın yasaklanması” olarak anılan özel bir tutum rehabilitasyonu yönteminin, obsesif-kompülsif bozukluğu olan bireylerin rehabilitasyonunda tesirli olduğu gösterilmiştir. Bu yaklaşımda hasta, doğrudan ya da imgeleme yoluyla, maksatlı olarak korktuğu nesneye ya da düşünceye maruz vazgeçilir. Son zamanlarda yapılan çalışmalar, bir nörbitkiransmiter olan serbitkionin üzerinde tesiri olan ilaçların, obsesif-kompülsif bozukluğun bulgularını ehemmiyetli miktarda eksilttiğini göstermiştir. Serbitkionin geri alım inhibitörleri serbitkionin reuptake inhibitors: SRI lar ya da seçici serbitkionin geri alım inhibitörleri SSRI lar olarak adlandırılan 5 ilaç klomipramin, fluoksetin, fluvoksamin, paroksetin ve sertralin, obsesif-kompülsif bozukluğun rehabilitasyonunda kullanılmak üzere onaylanmıştır.

Kaynak: JAMA 1999 Mayıs

BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.