Sağlık, Sağlıklı Yaşam, Cinsel Sağlık

Site 1. rengi

Site 2. rengi

Topbar rengi

Menü ikon

Menü hover

Menü arama

Footer rengi

Tasarım

Vejeteryanlık Sıhhatlı mı ?

03.04.2021
36

Vejeteryan beslenmenin avantajları olduğu kadar dezavantajlarının da öğrenilmesi gerekir. Et, balık ve kümes hayvanlarını harcamayanlara; süt mahsulleri, yumurta gibi gıdaları ise seçimli harcayanlara vejeteryan denir. Vejeteryan …

Vejeteryan beslenmenin avantajları olduğu kadar dezavantajlarının da öğrenilmesi gerekir.

Et, balık ve kümes hayvanlarını harcamayanlara; süt mahsulleri, yumurta gibi gıdaları ise seçimli harcayanlara vejeteryan denir. Vejeteryan beslenmenin sıhhat açısından avantajları olduğu kadar dezavantajlarının da olduğunun öğrenilmesi gerekir. Peki bu avantajlar veya dezavantajlar neler? Vejeteryan beslenmeyi yaşam şekli haline getirenler nelere dikkat etmeli? İşte cevaplar…
Anadolu Sıhhat Merkezi’nden Beslenme ve Perhiz Uzmanı Aytaç Ak’ın verdiği bilgilere göre, vejeteryanlar 3 ana gruba ufalar;
Lakto-Ovo vejetaryenler: Hayvan eti tavuk, balık, kırmızı et yemezler ancak yumurta ve süt ürünlerini harcarlar. Vejeteryanların yüzde 80-90’ı bu grubu oluşturur.

Lakto vejetaryenler: Hayvan eti yemedikleri gibi yumurta, süt, yoğurt da harcamazlar.
Veganlar: Katı vejeteryan bu olan grup et, süt, yumurta harcamadıkları gibi hayvansal hiçbir yiyecek maddesini harcamazlar. Bal, dondurma, yoğurt, muhallebi gibi hayvansal mahsullerden yapılan yiyecek maddeleri bu cins vejeteryanların yasakları arasındadır.
Bu üç ana grubun dışında, ovo-vejetaryen süt harcamayıp, yumurta yiyen, pesketaryen hayvan eti olarak yalnızca balık harcayan veya semi-vejetaryen kırmızı et değil de beyazı harcayan gibi farklı gruplar da bulunmaktadır.

Vejeteryan Beslenme Sıhhatlı mı?
Vejeteryan beslenmeyi tek başına iyi veya makûs olarak nitelemek doğru değildir. Avantajlarını, tehlikeli vaziyetlerini iyi tahlil etmek, noksanlığı olması olası yiyecek maddelerini iyi öğrenmek gerekir. Vejeteryan beslenenlerin hayat zamanlarının daha uzun olduğunu gösteren bir hayli araştırma bulunmaktadır.

Sık görülen hastalıklar için vejeteryanlığı değerlendirirsek; kanser hastalığı açısından değerlendirildiğinde; vejeteryan beslenenlerin daha az kanser olduğuna dair araştırmalar mevcuttur. Et içindeki homosistein, pişirme biçimleri ile okside olan yağ asitleri bir hayli kansere neden oksidan madde et tüketimi ile alınmış olur. Hayvanlara verilen hormonlar, antibiyotikler, kimyevi yiyecek bileşikleri hayvanların otlaklardan aldığı kimyeviler, etin kanserojen yükünü anlamlı derecede artırır. Ayrıca salam, sosis, sucuk gibi nitrat koyularak yapılan gıdalar kanserojen yiyeceklerdir.

Vejeteryanlar hem bu oksidan maddeleri almadıkları gibi anti oksidan E vitamini, C vitamini, karotenoidler, biyoflavonoidler alımları oldukça yüksektir. Bu maddeler kanseri yasaklayan yiyecek maddeleridir.
En sık vefata neden olan kalp damar hastalıkları istikametinden de vejeteryan beslenmek avantajlıdır. Kalp damar hastalığının en ehemmiyetli tehlike kan kıymeti olan LDL kolesterolün makûs kolesterol vejeteryanlarda oldukça düşük olduğu ehemmiyetli araştırmalarda gösterilmiştir. Vejeteryan perhizindeki hayvansal doymuş yağ oranının az alımı, homosistein alınmaması, posa, antioksidanların yüksek harcanması bunun en ehemmiyetli sebeplerindendir.
Ayrıca vejeteryan olanlarda daha az kiloluluk, diş çürümesi görüldüğünü söyleyen araştırmalar da mevcuttur.

Vejeteryanlığın Mahzurları Var mı?
Vejeteryan beslenmenin avantajları kadar tehlikeleri de vardır. Öncelikle değerlendirilmesi gereken bu hastalıklarda et tüketiminin katkısı olduğu ama bu katkının etin natürel içeriğinden çok hayvanların geliştirilmesi, etin işlenmesi ve pişirilmesine kadar geçen süreçte asıllaştırılan uygulamalardır.
İyi tasarlanmamış bir vejeteryan perhizinde et ve süt ehemmiyetli derecede bulunan Fe, riboflamin, B12, protein, kalsiyum, çinko gibi yiyecek öğeleri noksanlığı görülebilir. Bu da bazı tehlike grupları için risklidir. Bu tehlike grubuna hamileler, bebekler ve çocuklar girer.

Vejeteryan Olanlar Ne Yapmalı?
Vejeteryansanız öncelikle kan sayımı hemogram ile kanınızı bir kere değerlendirtmelisiniz. Bu değerlendirmede demir noksanlığı ve B12 bağlı kansızlık görülecektir. B12 vitamini yalnızca ette bulunur ve noksanlığı unutkanlığa ve asap sistemi hastalıklarına neden olur. Bu sebeple bir vejetaryan idrarındaki metil-malonik isyankarda baktırarak kendisinde böyle bir beceriksizlik bulunup bulunmadığını hakimiyet ettirmelidir. Vegan stili vejeteryanlar ise bu tahlile gerek dinlemeden B12 vitamin suplamentleri başlamalıdır.
Şayet halsizlik, bitkinlik, saç kaybı, ten döküntüleri, tırnak kırıkları, sık sık hasta olma, dudak–cilt lezyonları var ise ve vejeteryansanız bir uzmana danışmanız önerilir.

Kaynak: http://www.haberturk.com/haber.asp?id=42931&cat=220&dt=2007/11/02

BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.