Sağlık, Sağlıklı Yaşam, Cinsel Sağlık

Site 1. rengi

Site 2. rengi

Topbar rengi

Menü ikon

Menü hover

Menü arama

Footer rengi

Tasarım

Yeni hastalığımız: Fibromiyalaji!

29.03.2021
49
Yeni hastalığımız: Fibromiyalaji!

“Her tarafım ağrıyor”, “Sabah uyanamıyorum”, “Devamlı bitkinim” diyorsanız, okuyun… Çağın hastalığı ‘fibromiyalji’ dünyada yaşanan ekonomik krizle beraber tetiklendi! ‘Her tarafım ağrıyor’, ‘sabahları uyanamıyorum’, ‘devamlı bitkinim’ diyenlerin …

“Her tarafım ağrıyor”, “Sabah uyanamıyorum”, “Devamlı bitkinim” diyorsanız, okuyun…

Çağın hastalığı ‘fibromiyalji’ dünyada yaşanan ekonomik krizle beraber tetiklendi! ‘Her tarafım ağrıyor’, ‘sabahları uyanamıyorum’, ‘devamlı bitkinim’ diyenlerin rakamı ekonomik krizden sonra arkasıydı. Özellikle kariyer bayanının muzdarip olduğu ve ‘orta yaş’ hastalığı olarak öğrenilen fibromiyaljiklerin arasına ‘gençler’ de katıldı

Fizik Rehabilitasyon ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Aynur Özenir Başol; çağın hastalığı haline gelen ve ekonomik krizle beraber çoğalış gösteren kronik sızı belirtiyi fibromiyalji hakkında şu bilgileri verdi:

Fibromiyalji nedir?
Yaşam niteliğini ciddi derecede bozan fibromiyalji; tükenmişlik belirtiyi, kronik sızı belirtiyi veya kronik bitkinlik belirtiyi olarak belirlenebilir. Yaygın adale sızıları, baş sızısı, bitkinlik, yorgunluk, halsizlik, uyku kumpassızlıkları ve bazen de spastik kolit dediğimiz tuvalete çıkma problemlerinin eşlik ettiği kronik bir hastalıktır.

KALPLE YARIŞIYOR!
Günlük yaşamı nasıl tesirler?

Bireylerde iş niteliğini düşürür, dikkat ve idrak etmeyi eksiltir. Yaşam sevincinizi etkilediği için motivasyonu ve faydalılığı düşürür. Amerika’da yapılan istatistiklerde; iş eforu kaybına yol açtığı için, maliyeti azami hastalıklar sıralamasında, kalp hastalıklarının ardından ikinci sırada yer aldığı tanımlanmıştır. Başka Bir Deyişle ekonomiyi, iş yaşamını ve yevmiye hayatı negatif etkileyen fibromiyalji için ‘çağın hastalığı’ diyebiliriz.

En çok kimlerde görülür?
Bayanlarda ve genç yetişkin grupta çok sık görülür. Özellikle menopoz yarıyılında çoğalış kaydoluyor.

MÜKEMMELİYETÇİLER VE İŞKOLİKLER DİKKAT!
Neden daha çok bayanlarda görülüyor?

Bayanlarda değişen hormonal sistemlerin adet yarıyılları, menopoz ortaya çıkardığı stres ve endişe, baş edilmesi efor gidişatlara neden oluyor. Bu vaziyet, hastalığın yinelemesinde ve yerleşmesinde uygun taban hazırlıyor. Bayanlarda menopoz ve stresin hastalık üzerindeki faalliğini vurgulayan kortzol hormon çalışmaları da bunu desteklemektedir.

Bayanların adet yarıyılları, menopoz ve hormonal balanslardaki farklılıklar gibi fizyolojik faktörlere ek olarak; spor alışkanlığının olmayışı, konutta bedenlerine fazla yüklenmeleri, fazla paklik yapmaları ya da sık sık konut eşyalarının yerlerini değiştirmeleri gibi faktörler fibromiyaljiye taban hazırlıyor. Ayrıca soğuk-sıcak farkına maruz kalmak gibi etrafsal faktörler de fibromiyaljinin sebepleri arasında sayılabiliyor.

Fibromiyaljinin sebebi nedir?
Sebebi bütün olarak öğrenilmiyor. Daha çok hassas yapılı ve her şeyden acele etkilenen karakter yapısındakilerde görülüyor. Mükemmeliyetçiler, işkolikler ve uygun olmayan etrafsal etmenlerin olduğu civarlarda çalışanlar mimarlar, diş doktorları, büroda masa başı işi yapanlar, borsacılar, gazeteciler… bu grubun içinde değerlendirilebilir.

GENÇLER DE FİBROMİYALJİK OLDU
Son yarıyılda bir çoğalış var mı?

Fibromiyaljide son yarıyılda bir çoğalış kollanıyor. Zira ekonomik krizle beraber yaşam standardımızı gözetmek için çalışma tempomuzu artırdık; artık neredeyse iki katı çalışıyoruz ve yoruluyoruz. Alışılan iş civarını, yaşam koşullarını kaybetmek de hastalığı tetikliyor. Günümüz şartlarında; kriz etrafında, her konuttan bir bireyin işini kaybettiği, yarı ücretle günlük hayatı devam ettirebilme gibi evhamlara sahip olduğumuz bugünlerde, bitkinlik ve stresle beraber bu hastalığın çoğalış göstereceği de keskindir.

Öte yandan son yarıyılda hastalık yaşı daha genç gruba da kaydı. Bunda; genç yetişkin dediğimiz iş mektebi ya da üniversite tamamlamış, iş temennisindeki gençlerin bu temennilerinin asıllaşmaması ve gelecek evhamı da tesirli oluyor.

Ayrıca çevremizdeki bireylerde devamlı işsiz kalma evhamının yarattığı stres bizi de etkiliyor. Çalışma şartlarının ağırlığı, günlük hayatın getirdiği güçlüklerin yol açtığı stresle tetiklenen hastalık; şahıs şartları değiştiremediğinde iyice vaziyet kısır döngüye dönüşüyor ve iyileşmesi giderek güçleşiyor. Zira stresle beraber devamlı kasılan bireyde, bir zaman sonra adalenin kasılma ve rahatlama mahareti ortadan kalkıyor; devamlı kasılmış adeleye bağlı oluşan sızı da kronik sızı belirtisine neden oluyor.
Aynı zamanda nemli hava, soğuk, bitkinlik ve stres; iyileşme gösteren bireyde, hastalığın yinelemesine de yol açıyor.

ÜÇ AYDIR ‘BİTKİN’SANIZ HEKİME GİDİN
Hastalık bulguları nelerdir?

Hasta, sızının bir yerden başlayıp tam bedenine dağıldığını ifade eder. Sızı; yanıcı, sızlayıcı olarak tarif edilir. Uyku bozukluğu; çok geçime, bazen uykusuzluk neticede derin olmayan ve dinlendirmeyen uykuyla beraber bireyin duygu gidişatı bozulur. Yanıcı sızılara bazen balanssızlık hissi, karın sızısı ve tuvalete çıkma alışkanlıklarında farklılık gibi şikayetler de eşlik eder.

Tanı nasıl konulur?
Bir hastaya fibromiyalji teşhisi koymak için; üç ay şikayetlerin ve bulguların devam etmesi gerekir. En az 12 noktada ensede baş-boyun geçiş noktası, önde iman tahtasının yanı, omuz başları, dirsek dış suratı, kürek kemiğinin iç suratları, bel kalça geçiş noktası, kalçada dış yan dış, diz iç kısımları vb. sızıya duyarlı olunması esas koşuldur. Hastanın şikayetlerinin ve öyküsünün yanı gizeme yapılacak muayenelerle tanı konulur. Sık sık başka hastalıklarla karıştırılan fibromiyaljide, bu karmaşıklığı önlemek için yapılacak muayeneler büyük ehemmiyet taşır.

Hangi hekime gitmek gerekir?
Fibromiyalji hastaları teşhis için romatoloji uzmanına, rehabilitasyon içinse fizik rehabilitasyon birimlerine müracaat etmeli. Ancak karmaşık bir hastalık olduğu için rehabilitasyonunda bir hayli daldan yardım alınabilir. Fizik rehabilitasyon ve rehabilitasyon uzman doktorunun başkanlığında; psikolog, iş-uğraşı terapisti ve fizyoterapistten takviye alınır. Lüzumlu olduğunda değişik dal doktorlarından konsültasyon takviyeyi alınır ve rehabilitasyon multidisipliner biçimde yönlendirilir.

İŞVERENE DA İŞ DÜŞÜYOR!
Nasıl rehabilitasyon edilir?

Fizik rehabilitasyon, egzersiz, ilaç rehabilitasyonu büyük verim sağlıyor. Ancak şikayetlerin vaziyetine göre muhtelif rehabilitasyon usulleri uygulanabilir. Misalin; hastalardaki ruhsal balanssızlıklar; agresif olmak, günlük problemleri çözmede eforluk, tahammülsüzlük ve üzüntülü ruh halinden, bunalıma kadar ilerleyebilir. Bu nedenle rehabilitasyonlarında ruhsal gidişatını tertip eden ilaçlar kullanılır.

Hastalarda eşlik eden değişik belirtiler arasında; kabızlık-ishal -karın sızıları gibi irritabl barsak belirtiyi dediğimiz belirtilerin yanı gizeme, sık idrara çıkma ve cinsel tatminsizlik ile gönülsüzlük de sayılabilir. Bu şikayetlerin varlığında, fizik rehabilitasyon hekiminin dışında, başka alakalı doktorlardan yardım istenebilir.
Adale sızıları için enjeksiyon rehabilitasyonlarından nöralterapi verim gören hastada iyileşme vaziyetinin uzun süreli olması için spor önerilebilir. Germe ve aerobik egzersizleri programa alınabilir, stresi de hakimiyet ettiği için yoga ya da tai-bo önerilebilir. Rehabilitasyon süresince haftada üç gün-kırkbeş dakika yüzmesi de rehabilitasyonun zafer oranını artırır.

Fibromiyalji hastalarının yüzde 50’sinde tükenmişlik duygusu, baş etme eforluğu ve dayanıklılıkta eksilme vardır. Bu belirtilerde ailenin ve iş etrafının rehabilitasyon sürecinde yardım olması gerekir. Aile, hastanın stresini eksiltmesi ya da daha az yorulması mevzusunda; patronlar ise iş saatlerinin bireyi daha az zorlayıcı biçimde tertip edilmesi ya da uygun iş pozisyonunun ayarlanması gibi mevzularda yardım olabilir.

KENDİNİZE UYGUN HOBİ VE SPORU KEŞFEDİN
Fibromiyaljik olmamak için ne gibi tedbirler alabiliriz?

• Hava şartlarına uygun giyinme
• Havasız civarlardan sakınma
• Hava akımları arasında kalmama
• Sigaralı civarlarda bulunmama
• Stresten sakınma, stresle çaba yollarını bilme
• Kendisiyle barışık yaşayabilmesi için gerekirse psikolog takviyeyi almak
• Sıhhatli beslenme
• İş-dinlenme saatlerini uygun ayarlama
• Çalışma civarını tertip etmek: Elverişli koltuk, uygun yükseklikte masa, göz hizasında bilgisayar monitörü, dirseğin-kolun düşmesini yasaklayan klavye gibi.
• Kendine uygun, gerçekten hoşlanarak yapacakları ve relaks olabilecekleri hobiler edinmek
• Kendine uygun sporu yapma
• Yoga, yüzme, thai-chi ve tai-bo gibi ruh ve beden tamlığı getiren etkinlikler yapmak

BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.