Sağlık, Sağlıklı Yaşam, Cinsel Sağlık

Site 1. rengi

Site 2. rengi

Topbar rengi

Menü ikon

Menü hover

Menü arama

Footer rengi

Tasarım

Fıtıklar ve Rehabilitasyon Alternatifleri

30.03.2021
70
Fıtıklar ve Rehabilitasyon Alternatifleri

Bir uzvun banalde bulunduğu yerden baskı altında kalması nedeniyle yer değiştirmesine fıtık denir.

Fıtık hangi uzuvlarda görülür?

Fıtık deyince usumuza daha çok karın fıtıkları ve bel fıtığı gelir.

Genel cerrahinin rehabilitasyonunu üstlendiği fıtıklar karın içindeki uzuvların karın duvarından dışarı taştığı kasık, göbek, operasyon yeri ve öteki karın bölgesi fıtıklarıdır.

Fıtık nasıl oluşur?

İki biçimde fıtık oluştuğunu kabul ediyoruz. Birincisi doğuştan olanlardır, bebek ve çocuklarda görülürler. Bu cins fıtıklar, karın duvarında doğum zamanına kadar kapanmış olması gereken delikler  kapanmadığı için oluşurlar. Özellikle bebeklerin ağlaması, ıkınması gidişatında  karın içi tazyik çoğaldığı için görünür hale gelirler.

Diğeri, ihtiyarlama ile dokuların eskimesi sonrasında, yeniden karın içi tazyikini artıran gidişatlarda oluşan fıtıklardır.  Her ikisinde de karın içi tazyikinin çoğalması esas etkendir.

Karın içi tazyikini artıran etmenler nelerdir?

Var olan ama görülmeyen fıtığın görülmesine, cılız  deliklerin yırtılıp fıtık oluşmasına yol açan, karın içi tazyikini artıran vakalar şunlardır: ağır cisim kaldırma, kesintisiz öksürük, kabızlık  yada prostat hastalığı nedeniyle ıkınmak, ağır spor yapmak.

Fıtığın bulguları nelerdir?

Fıtık varlığında görülecek iki şikayet vardır; şişlik ve sızı. Fıtığın olduğu yerde gözle görülen veya tetkik ile tesbit edilen şişlik vardır. Zaman zaman da bu şişliğe sızı eşlik eder. Bazen de fıtık kesesinin içindeki barsaklar rahat çalışamadığından kabızlık olabilir, barsak sesleri bu fıtık üzerinde duyulabilir.

Fıtık nasıl tesbit edilir?

Şişlik ve sızının fıtık bulgusu olduğunu öğrenen hastalarımız bazen kendi teşhislerini kendileri koyarak bize müracaat etirler. Ama çoğunlukla şikayet mevzusu olan yerde şişliği görerek teşhis koyarız. Fıtığa ait şişliklerin üzerine bastırılınca fıtık içeriği  karın içine gittiğinden şişlik kaybolur, öksürmekle tekerrür çıkar.

Fıtığın çeşitleri var mıdır?

Tarif ederken de söylediğimiz gibi çok rakamda fıtık çeşidi vardır. En sık görülenler bebek ve çocuklarda kasık ve göbek fıtıkları; erişkinlerde kasık, göbek ve operasyon yeri fıtıklarıdır. Daha ender görülen fıtıklar da vardır.

Fıtığın rehabilitasyonu nasıl yapılır?

Fıtığın tek rehabilitasyonu operasyondur, operasyon dışı bir harekât veya ilaç ile rehabilitasyonu yoktur. Bunun bir ödünü bebeklerdeki göbek fıtığıdır. Bebeklerde iki yaşına kadar göbek fıtıkları kendiliğinden kapanabilirler. Bu kapanma bahtını kullanmak için göbek fıtıklarında iki yaşına kadar beklenir. Bu yaştan sonra hâlâ göbek fıtığı kapanmıyorsa operasyon yapmak gerekir.

Operasyon olmam koşul mıdır, olmazsan ne olur?

Fıtık operasyonu yapmamızın  iki nedeni vardır. Birincisi fıtık bölgesindeki sızı, şişlik gibi şikayetleri gidermek, öteki nedeni de oluşabilecek barsak boğulmasından korunmak.

Barsak Boğulması Nedir?

Fıtık kesesi içine giren barsakların el ile bastırılıp karın içine sevk edilememesi gidişatıdır. Acil operasyon gerektiren bir vakadır. Hastada sızı, fıtık yerinde hassasiyet, bulantı, kusma, kabızlık olabilir. Barsakların kan dolaşımı dahi bozulabilir. Böyle bir vaziyette hadise fıtık hastalığı ebadını aşıp barsakların dolaşım bozukluğu gidişatına çıkar. Altı saat içinde operasyon edilemeyen barsaklarda çürüme başlayabilir.

Operasyonda ne yapılıyor?

Bebek ve çocuklarda fıtık operasyonları çok basittir. Yalnızca fıtık deliğinden taşan “fıtık kesesi” diye adlandırdığımız kılıfı almak, deliği kapatmak genellikle yeterlidir. Erişkinlerde ise fıtık kesesi alındıktan sonra cılız olan bölgeyi güçlendirmek gerekir. Güçlendirme bazen dokuları birbirine dikmekle bazen de cılız bölgeye bu iş için özel üretilmiş bir yama koymakla yapılabilir.

Yama yabancı cisim değil mi, bedene hasarı olmaz mı?

Fıtık tamiri için özel bir malzeme olduğundan bedene bir hasarı yoktur, yalnızca mikrop kapmaması için temkin almak gerekir.

Operasyon için anestezi gerekir mi?

Fıtık operasyonlarını genellikle genel anestezi altında yapıyoruz. Ama uygun hastalar için bölgesel veya mahallî uyuşturma ile de operasyon yapılabilir.

Operasyonun tehlikeleri nedir?

Fıtık operasyonları oldukça güvenle yapılan operasyonlar sınıfındandır. Yeniden de her operasyonda bazı tehlikeler vardır. Bu tehlikeler şunlardır; operasyon yerinde kanama, akışkan birikimi, iltihaplanma.

Operasyon sızılı mıdır?

Operasyon esnasında anestezi sayesinde rastgele bir sızı olmaz. Operasyon sonrası olan sızılar da sıradan sızı kesicilerle geçebilir seviyededir.

Operasyon nasıl bir cerrahi harekâttır?

Operasyonun iki ana usulü var. Sarih ve kapalı laparoskopik yaklaşımlar. Her iki usulde de fıtık deliğinin kapatılması temeldir. Kapalı usullerde fıtık deliğinin iç kısmına yama konur. Sarih usullerde yama kullanarak veya kullanmadan da dokular birbirine dikilerek delik kapatılabilir.

Başka rehabilitasyon usulleri nelerdir?

Fıtık gidişatının operasyondan başka rehabilitasyonu yoktur. Kasık bağı gibi dışardan baskı yapan kemerler, fıtık şikayetlerini ve barsak boğulmasını yasaklamazlar. Ayrıca dokuları zayıflattıkları için yapılacak operasyon cılız dokularla olur; bu vaziyette fıtığın yinelemesi olasılığı artar.

Operasyon nedeniyle sağlık kurumunda kalmam gerekir mi?

Bebek ve çocuk fıtıklarında operasyondan birkaç saat sonra konuta gidilebilir. Erişkinler bazen aynı gün bazen bir gün sağlık kurumunda kaldıktan sonra taburcu olabilirler.

Operasyon sonrası yaşamım nasıl olacak?   Ne zaman işime dönebilirim?

Taburcu olduktan sonra hafif hareketler özgür, ağır kaldırmak mahsurludur. Gıdalarda bir kısıtlama yoktur. Banyo yapmak özgürdür. Sarih operasyon için dahi 10 gün sonra olağan işe dönülebilir.İlk birkaç gün araba kullanmamak gerek ani pedala basmak kasıkta zorlanma, sızı ve fıtık nüksüne neden olur.

Operasyon sonrası spor ne zaman yapabilirim?

İlk haftadan sonra karın içi tazyiki artırmayacak hafif spor yapılabilir. Sızı eksildikçe spor hareketleri artırılabilir. 6 aydan sonra her türlü spor yapılabilir. Cinsel yaşama sızılar geçince dönülebilir. 

Fıtık tekerrürler mi?

Yineleyebilir. Özellikle operasyon sonrası ağır kaldırma, kesintisiz öksürme, ıkınma gibi karın içi tazyiki artıran faaliyetler fıtığın yinelemesine neden olur. Bazen dokuların cılız olması nedeniyle dahi fıtık tekerrür edebilir.

Hangi usul tekerrürü eksiltir?

Çocuklarda tekerrür az görüldüğünden operasyonda ek bir şey yapılmaz. Erişkinlerde, özellikle 40 yaşın üzerinde yama ile operasyon, fıtık tekerrürünü eksiltir. Operasyonun sarih ya da kapalı olmasının fıtık tekerrürü üzerine doğrudan tesiri yoktur.

Op.Dr.Alaattin Öztürk
Genel Cerrahi Uzmanı
Sema Sağlık Kurumu / Maltepe / İstanbul

BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.