Sağlık, Sağlıklı Yaşam, Cinsel Sağlık

Site 1. rengi

Site 2. rengi

Topbar rengi

Menü ikon

Menü hover

Menü arama

Footer rengi

Tasarım

TIBBİ DEONTOLOJİ NİZAMNAMESİ ANAYASAYI

04.04.2021
35
TIBBİ DEONTOLOJİ NİZAMNAMESİ ANAYASAYI

     Resmi Gazete
     Tarih: 19.2.1960; Sayı: 10436

     Madde 1 – Doktor ve diş doktorlarının, deontoloji bakımından riayetle mükellef oldukları kural ve temeller bu Nizamnamede gösterilmiştir.
     6023 rakamlı Türk Doktorları Birliği Yasasının 7 nci maddesi mucibince doktor odalarına kayıtlı bulunan doktor ve diştabipleri, bu Nizamname kararlarına tabidirler.

     BCERAHATÇİ KISIM
     Umumi kural ve temeller

     Madde 2 – Doktor ve diş doktorunun başta gelen görevi, insan sıhhatine, yaşamına ve kişiliğine ihtimam ve saygı göstermektir.
     Doktor ve diş doktoru; hastanın cinsiyeti, ırkı, milliyeti, dini ve mezhebi, ahlâki düşünceleri, şahsiyet ve kişiliği, içtimai seviyesi, mevkii ve politik kanaatı ne olursa olsun, tetkik ve rehabilitasyon hususunda âzami dikkat ve ihtimamı göstermekle mükelleftir.

     Madde 3 – Doktor, görevi ve ihtisası ne olursa olsun, zorunlu bakımın sağlanamadığı âcil hadiseler de, mücbir neden olmadıkça, ilk takviyede bulunur.
     Diş doktoru de, kendi sahasında aynı mükellefiyete tabidir.

     Madde 4 – Doktor ve diş doktoru, iş ve sanatının icrası vesilesiyle muttali olduğu gizemleri, kanuni zorunluluk olmadıkça, ifşa edemez.
     Tıbbi buluşmalarda ibraz edilen veya yayınlarda bahis mevzusu olan olaylarda, hastanın hüviyeti açıklanamaz.

     Madde 5 – Sıhhat kurumlarında tatbik olunan usul ve kurallar mahfuz olmak üzere, hasta; doktorunu ve diş doktorunu hürce seçer.

     Madde 6 – Doktor ve diş doktoru, sanat ve işini icra ederken, hiç bir tesir ve nüfuza kapılmaksızın, vicdanî ve meslekî kanaatına göre hareket eder.
     Doktor ve diş doktoru, tatbik edeceği rehabilitasyonu tâyinde hürdür.

     Madde 7 – Doktor ve diş doktoru sanat ve işinin icrası dışında bile olsa, iş ahlâk ve adabı ile telif edilemeyen hareketlerden sakınır.

     Madde 8 – Doktorluk ve diş doktorluğu; işlerine ve rehabilitasyon kurumlarına, ticari bir veçhe bilgilemez.
     Doktor ve diş doktoru, yapacağı yayınlarda tababet işinin iftiharını üstün yakalamaya mecburi olup, her ne suretle olursa olsun, yazılarında kendi reklâmını yapamaz.
     Doktor ve diş doktoru, gazetelerde ve değişik neşir taşıtlarında. reklâm mahiyetinde teşekkür ilânları yazdıramaz.

     Madde 9 – Doktor ve diş doktoru, gazete ve sair neşir araçları ile yapacağı ilânlarda ve reçete kâğıtlarında. ancak ad ve soyadı ile adresini, Tababet İhtisas Nizamnamesine göre kabul edilmiş olan İhtisas şubesini, akademik ünvanını ve tetkik gün ve saatlarını yazabilir.
     Muayenehane kapılarına veya binaların dışına asılacak tabelâların boyutu ve adedi, mahallî doktor odaları tarafından tesbit edilebilir. Doktorlar ve diş doktorları, doktor odalarının bu husustaki kararlarına riayet etmekle mükelleftirler.
     Tabelâlarda en çok iki renk kullanılabilir. Işık verici taşıtlarla tabelâları süslemek yasaktır.

     Madde 10 – Araştırma yapmakta olan doktor ve diş doktoru, bulduğu teşhis ve rehabilitasyon usulünü, yeter derecede deneyim ederek bereketli olduğuna veya hasarlı sonuçlar tevlit etmiyeceğine kanı getirmedikçe, tatbik veya nasihat edemez. Ancak, yeter derecede deneyim edilmemiş olan yeni bir bulgunun tatbikatı sırasında alınacak önlemler hakkında alakalıların dikkatini celbetmek ve henüz deneyim aşamasında olduğunu ilâve etmek koşulu ile, bu bulguyu nasihat edebilir.
     Bir bulgu hakkında yanlış kanı uyandıracak ifadeler kullanılması yasaktır.

     Madde 11 – Deneyim kastı ile insanlar üzerinde hiç bir cerrahi müdahale yapılamıyacağı gibi aynı kasıtla, kimyevî, fiziki veya biyolojik biçimde rastgele bir rehabilitasyon da tatbik edilemez.
     Klâsik metodların bir hastaya fayda vermiyeceği muayenehane veya lâboratuvar tetkikleri sonucunda değişmez olduğu takdirde, daha evvel, mûtat deneyim hayvanları üzerinda kâfi derecede sınanmak suretiyle bereketli tesirleri anlaşılmış olan bir rehabilitasyon usulünün tatbiki caizdir. Şu kadar ki, bu rehabilitasyonun tatbik edilebilmesi için, hastaya bereketli olacağının ve muvaffakiyet elde edilmemesi halinde ise mûtat rehabilitasyon usullerinden daha namüsait bir sonuç alınmıyacağının mümkün bulunması koşuldur.
     Evvelce deneyim edilmiş olmamakla birlikte, hasar vermesine olasılık bulunmayan ve hastayı kurtarması katî görülen bir müdahale yapılabilir.

     Madde 12 – Doktor ve diş doktorlarının:
     A Hastalara, rastgele bir suretle olursa olsun, haksız bir çıkar teminini istihdaf eden fiil ve hareketlerde bulunmaları:
     B Birbirlerine, tetkik ve rehabilitasyon için hasta yollamaları karşılığında fiyat alıp vermeleri;
     C Kendilerine hasta temini maksadiyle, eczacı, takviyeci tıbbi personel ve değişik her hangi bir kişiye tavassut fiyatı ödemeleri;
     D Kişisel bir çıkar fikri veya gayrimeşru bir niyet ile ilâç, tıbbi alet veya taşıtlar nasihat etmeleri yahut sıhhat kurumlarına hasta sevketmeleri veya yatırmaları;
     E Tetkik ve rehabilitasyon fiyatının tesbiti ve bunun ödenmesi hususunda, üçüncü kişilerin tavassutunu kabul etmeleri;
     caiz değildir.
 
     İKİNCİ KiSIM
     Meslekdaşların hastaları ile münasebetleri

     Madde 13 – Doktor ve diş doktoru, ilmî icapları uygun olarak teşhis koyar ve gereken rehabilitasyonu tatbik eder. Bu faaliyetlerinin salt surette şifa ile neticelenmemesinden dolayı, deontoloji bakımından muaheze edilemez.
     Tababet ilke ve kurallarına ters veya kandırıcı mahiyette teşhis ve rehabilitasyon yasaktır.
     Doktor ve diş doktoru; teşhis, rehabilitasyon veya korunmak amacı olmaksızın, hastanın tutkusuna uyarak veya değişik nedenlere, aklî veya bedenî mukavemetini eksiltecek her hangi bir şey yapamaz.

     Madde 14 – Doktor ve diş doktoru, hastanın gidişatının icabettirdiği sıhhi ihtimamı gösterir. Hastanın yaşamını kurtarmak ve sıhhatını gözetmek muhtemel olmadığı takdirde bile, ıstırabını eksiltmeye veya dindirmeye çalışmakla mükelleftir.
     Doktor ve diş doktoru hastasına ümit vererek avuntu eder. Hastanın maneviyatı üzerinde fena tesir yapmak suretiyle hastalığın çoğalması olasılığı bulunmadığı takdirde, teşhise göre alınması gereken temkinlerin hastaya açıkca söylenmesi lâzımdır. Ancak, hastalığın, korkunç görülen akibet ve seyrinin saklanması uygundur.
     Meş um bir prognostik hastanın kendisine çok büyük bir temkinle ihsas edilebilir. Hasta tarafından, böyle bir pronostiğin ailesine açıklanmaması istenilmemiş veya açıklanacağı kişi tâyin olunmamış ise, gidişat ailesine bildirilir.

     Madde 15 – Hastaya bakmak üzere bir aile nezdine veya rastgele bir kuruma çağrılan doktor, korunmayı da sağlamaya çalışır. Doktor, hastalara ve onlarla beraber yaşayanlara, kendilerine ve muhitlerine karşı yükümlülüklerini bildirir.
     Doktor icabında, rehabilitasyona devamı yalanlamak pahasına da olsa, hijyen ve korunma kurallarına riayeti temin için çaba sarfeder.

     Madde 16 – Doktor ve diş doktoru bir kimsenin sıhhi gidişatı hakkında, ilmi metodları tatbik suretiyle bizzat yaptığı tetkik sonucunda edindiği vicdani ve fennî kanaata ve kişisel müşahadesine göre rapor verir.
     Hususi bir kasıtla veya hatır için rapor veya her hangi bir vesika bilgilemez.

     Madde 17 – Doktor ve diş doktoru, hastanın hususi veya ailevî işlerine karışamaz. Ancak, hayatî önemi haiz bulunan veya sıhhat bakımından zaruri görülen hallerde muhtemel olan basitliği ve mânevi dayanağı sağlar.

     Madde 18 – Doktor ve diş doktoru, âcil takviye, resmî veya beşeri görevin ifası halleri hariç olmak üzere, meslekî veya kişisel nedenlerle hastaya bakmayı yalanlayabilir.

     Madde 19 –Doktor ve diş doktoru meslekî veya kişisel nedenlerle, rehabilitasyonu tamamlamadan hastasını bırakabilir.
     Ancak, bu gibi hallerde, değişik bir meslektaşın rehabilitasyon veya müdahalesine imkân verecek zamanı evvelden hesaplayarak hastayı müddetinde haberdar etmesi koşuldur. Hastanın vazgeçilmesi halinde yaşamının riske düşmesi veya sağlığının hasara uğraması mümkün ise, değişik bir meslektaş temin edilmedikçe, hastayı terkedemez.
     Hastayı bu suretle terkeden doktor veya diş doktoru, gereksinim gördüğü veya hasta tarafından arz edildiği takdirde, rehabilitasyon zamanına ait müşahade anekdotlarını verir.

     Madde 20 – Doktor ve diş doktoru, verimsizliğini bildiği bir ilâcı, hastaya veremez. Ancak, temelli bir rehabilitasyon yapılması muhtemel olmayan hallerde, avuntu bakımından bazı ilâçlar nasihat edebilir.
     Malî gidişatları müsait olmayan hastalara, salt zaruret olmadıkça, pahalı avuntu ilâçları verilmesi caiz değildir.
     Doktor ve diştabibi, hastaya gereksinimsiz ve fuzulî giderler yaptırmıyacağı gibi bereketi olmayacağını ve hastanın malî kudretinin kâfi gelmiyeceğini bildiği bir rehabilitasyonu nasihat edemez.

     Madde 21 – Başkalarının dayanağı ile yapılacak cerrahî ameliyeler ile değişik rehabilitasyonlarda, cerrah, müdavi doktor ve diş doktoru, birlikte çalışacağı personelleri seçmekte hürdür.
     Gdolayı fiyat koşulu müstesna olmak üzere, takviyeci tıbbi personelin fiyatları, hasta tarafından ödenir.
     Hasta tarafından çağırılmamış olan müdavi doktor veya diş doktoru operasyonda hazır bulunmaktan dolayı ayrıca fiyat isteyemez.
     Umumi, mülhak ve hususi bütçeli daireler ile belediyelere, İktisadi Devlet Teşekküllerine veya bunlara bağlı kurumlara ait sıhhat kuruluşlarında olan usul ve temeller mahfuzdur.

     Madde 22 – Ananın yaşamını kurtarmak için yegâne deva teşkil ettiği takdirde, avortman yapılması caizdir. Ciddi bir riskte bulunan ananın yaşamı, cerrahî müdahaleyi veya hamileliğe son verebilecek bir rehabilitasyonu zaruri kılıyorsa, hastalığın taallûk ettiği tıp şubesinde uzman iki doktorun ve bu iki uzman temin edilemediği takdirde iki doktorun nesnel ve katî kanıtlara direnen raporları alınmadıkça bu müdahale veya rehabilitasyon yapılamaz. Bu raporların gerçeği müdahaleyi veya rehabilitasyonu yapan doktor tarafından muhafaza olunur ve kendisi tarafından tasdikli ve hastanın adını ihtiva etmeyen bir misali, üye olduğu doktor odasına vaatli olarak sevk edilir.
     Raporun tasdik şerhinde, avortmanın yapıldığı tarih ve mahal gösterilir.
     Ağır ve âcil olaylarda, yukarıki fıkra mucibince doktor raporu alınması muhtemel olmadığı takdirde, doktor re sen hareket eder ve keyfiyeti şipşak vaatli bir mektupla üye olduğu doktor odasına bildirir.
     Avortmanlarda, hastanın ve varsa veli veya vasisinin yazılı olarak muvafakatının alınması koşuldur.
     Bu Nizamnamenin yirmi birinci maddesinde yazılı sıhhat kuruluşlarında yapılacak avortmanlarda, bu kuruluşlarda cari olan usul ve temeller mahfuzdur.

     Madde 23 – Güç doğumlarda doktor, anayı ve çocuğu kurtarmaya çaba eder.
     Bu gibi hallerde doktor, ailevî mülâhazalara vesair tesirlere kapılmaksızın, ilmin ve fennin icaplarını yerine getirir.

     Madde 24 – Hasta, konsültasyon yapılmasını tutku ederse, müdavi doktor veya diş doktoru bu arzı kabul eder.
     Müdavi doktor veya diş doktoru, konsültasyon yapılmasına gereksinim gördüğü takdirde, keyfiyeti hastaya bildirir. Bu önerinin kabul edilmemesi halinde, müdavi doktor veya diş doktoru, hastasını bırakabilir.
     Bu Nizamnamenin yirmi birinci maddesinde yazılı sıhhat kuruluşlarında, konsültasyonun hangi haller de ve ne suretle yapılacağı, hastahaneler talimatnamelerinde gösterilir.

     Madde 25 – Konsültasyon kavga ve müşavereler hasta ile çevresindekilerin dinleyip anlıyamıyacakları biçimde yapılır.
     Kavga ve müşavere esnasında, iş vekarının muhafaza edilmesine dikkat olunur.
     Konsültasyona iştirak eden doktor veya diş doktorunun, bir meslektaşı himaye kastı ile veya başka bir hissi nedenle, gereksinimsiz medihlerden sakınarak kanaatını sarihçe söylemesi lâzımdır.

     Madde 26 – Konsültasyonda varılan sonuçlar, bir konsültasyon zaptı ile tesbit ve bu tutanak müştereken imza olunur.
     Konsültasyon sonucu, ayrıca en yaşlı doktor veya diş doktoru tarafından hastaya bildirilir. Sonuç bildirilirken, hastanın veya yakınlarının maneviyatını bozacak veya kendilerini kararsız ve kuşkuya düşürecek müphem ve imalı laflar sarfedilmesi caiz değildir.

     Madde 27 – Konsültan doktor veya diş doktoru, yapılan rehabilitasyonu uygun görmediği takdirde, kanaatını konsültasyon zaptına yazmakla iktifa eder. Yapılan rehabilitasyona müdahalede bulunamaz.

     Madde 28 – Konsültan doktor veya diş doktoru ile müdavi doktorun kanaatları arasındaaykırılık hasıl olur ve hasta, konsültan doktor veya diş doktorunun kanaatını seçim eder ise, müdavi doktor kendi görüşünde ısrar ettiği takdirde hastayı terkedebilir.

     Madde 29 – Konsültan doktor veya diş doktoru, hastanın ısrarlı arzı olmadıkça, hastayı rehabilitasyon edemez.
     Konsültan doktor veya diş doktorunun, konsültasyonu icabettirmiş olan hastalığın devamı vaktince, müdavi doktorun muvafakatı olmadan, hastanın yanına, aynı hastalık için, mesleksel bir kasıtla sonradan girmesi caiz değildir.

     Madde 30 –Yapılan konsültasyonda her doktor veya diş doktoru, fiyatını ayrı ayrı alır. Fiyatın, bir elden alınarak taksimi caiz değildir.
     Konsültasyon, müdavi doktora, konsültan doktor veya diş doktoru gibi, fiyat almak hakkını verir.

     Madde 31 – Minimum fiyat tarifesi tatbik olunan yerlerde, doktor veya diş doktoru, rekabet veya propaganda kastı ile, tarifede yazılı minimum ölçüden alt fiyat kabul edemez.

     Madde 32 – Doktor ve diş doktorunun, kendi meslekdaşları ile bunların bakmakla mükellef oldukları usul ve furuunun ve karı veya kocalarının tetkik ve rehabilitasyonları için fiyat almaması uygundur. Bu hallerde, zaruri giderlerini istiyebilir.

     Madde 33 – Her çeşit cerrahi müdahale, doğum, fizikoterapi, radyoterapi, diş tababeti rehabilitasyonları ve doktorun sıkı gözaltısını gerektiren devamlı kürler için hastalardan maktu bir fiyat istenebilir.
     Bir kür evinde veya bakım ve rehabilitasyon kurumunda, rehabilitasyon için maktu bir fiyat alınabilir.
     Değişik hallerde maktu fiyatla hasta rehabilitasyonu yapılamaz.
     Bu Nizamnamenin yirmi birinci maddesinde yazılı sıhhat kuruluşlarında cari olan usul ve temeller mahfuzdur.

     Madde 34 – Gdolayı fiyat alınması caiz olan hallerde, rehabilitasyon, bitirilmeden rastgele bir nedenle vazgeçilirse, müdavi doktor o zamana kadar sarfettiği mesai ile giderlerine tekabül eden fiyatı alır ve peşin fiyat almış ise bakıyesini iade eder.

     Madde 35 –Acil olaylarda müdahale eden doktor veya diş doktoru, bu müdahaleden dolayı, fiyatını sonradan istiyebilir.

     Madde 36 – Bu Nizamnamenin yirmi birinci maddesinde yazılı sıhhat kuruluşlarında çalışan doktor ve diş doktoru, bu daire ve kurumlara ait sıhhat heyetlerine müracaat etmiş olan hastaları muayenehane veya lâboratuvarına celbederek fiyatla rehabilitasyon edemez.

     ÜÇÜNCÜ KISIM 
     Meslektaşların birbiri ile ve paramedikal iş üyeleri ile münasebetleri

     Madde 37 – Doktor ve diş doktorları, kendi aralarında iyi meslektaşlık münasebetlerini idame ettirmeli ve mânevi bakımdan birbirine takviye etmelidirler. İşle alakalı ihtilaflarını, evvelâ kendi aralarında halletmeğe çalışmalı ve bunda başaramadıkları takdirde üye oldukları doktor odalarına haber vermelidirler.

     Madde 38 – Doktor ve diş doktoru, meslektaşlarını zemmedemiyeceği gibi onları ufak düşürecek değişik davranış ve hareketlerde de bulunamaz.
     Doktor ve diş doktoru, her hangi bir bireyin itibar kırıcı saldırılarına karşı meslektaşlarına gözetir.

     Madde 39 –  Doktor ve diş doktoru, meslektaşlarının hastalarını elde etmeğe mâtuf hareket ve girişimlerde bulunamaz.

     Madde 40 – Doktor ve diş doktoru, paramedikal iş üyeleri ile mesleksel münasebetlerinde, onların bağımsızlığını ihlâl etmemeli, kendilerine edep göstermeli, onları, hastalarına karşı müşkül bir vaziyete koyabilecek hareketlerden kaçınmalıdır.

     DÖRDÜNCÜ KISIM 
     Muhtelif kararlar

     Madde 41 – Doktor odaları her sene ocak ayı başında, odalarda kayıtlı bulunan doktor ve diş doktor lerinin ad ve soyadları ile ihtısas ve adreslerini gösteren levhayı hazırlamakla mükelleftir.

     Madde 42 – Muayenehane veya lâboratuvar açan doktor ve diş doktoru, hasta kabulüne veya lâboratuvarda faaliyete başladığı tarihten ve muayenehane veya lâboratuvarını kapatması veya nakletmesi halinde de, kapatma veya naklin vukuu bulduğu tarihten itibaren en çok bir hafta içinde, keyfiyeti, yazılı olarak üye olduğu doktor odasına bildirir.

     Madde 43 – Doktor ve diş doktoru, muayenehane veya lâboratuvarında, kendi şöhretine değişik bir meslektaşı çalıştıramaz. Ancak, muvakkat bir vakit için bizzat bulunmadığı takdirde, değişik bir meslektaşı yerine vazgeçebilir. Bu vakit bir aydan fazla devam ederse, üye olduğu doktor odasını haberdar eder.

     Madde 44 – Doktor ve diş doktorları, bu Nizamname kararlarına ters hareket ettikleri takdirde, 6023 rakamlı Türk Doktorları Birliği Yasasının 30 uncu maddesine tevfikan üye oldukları Doktor Odaları Yönet Kurulları tarafından İtibar Divanına sevkedilirler.
     Doktor ve diş doktorlarının inzibati ceza ile tecziye edilmeleri, haklarında ayrıca yasal veya cezai takibat yapılmasına mâni değildir.

     Muvakkat madde – Bu Nizamname kararları, sanatlarını icra eden permili dişçiler hakkında da tatbik olunur.

     Madde 45 – 6023 rakamlı yasanın 59 uncu maddesinin g bendine müsteniden hazırlanmış ve Şûrayı Devletçe muayene edilmiş olan bu Nizamname kararları, Resmi Gazete ile neşri tarihinden iki ay sonra yürürlüğe girer.

     Madde 46 – Bu Nizamname kararlarını icraya, Adliye ve Sağlık ve İçtimai Muavenet Vekilleri memurdur.

BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.