Sağlık, Sağlıklı Yaşam, Cinsel Sağlık

Site 1. rengi

Site 2. rengi

Topbar rengi

Menü ikon

Menü hover

Menü arama

Footer rengi

Tasarım

Unutkanlık Deyip Geçmeyin

27.03.2021
40
Unutkanlık Deyip Geçmeyin

Gençlere bu yaşta unutkanlık olmaz denirken, yaşlılara unutması klasik gözüyle bakılır. Oysa unutkanlık altta uyuyan bir hastalığın bulgusu olarak düşünülmeli ve uzman bir doktor tarafından incelenmelidir. Nöroloji Uzmanı Dr. Erem Tokuş unutkanlık ile alakalı öğrenilmesi gerekenleri derledi.

Unutkanlık kimi zaman bunalım, vitamin beceriksizlikleri, tiroit işlev bozukluklarına bağlı olarak görülebilir ve uygun rehabilitasyon ile bütün şifa sağlanır.  Ancak unutkanlığın bunamanın ilk bulgusu olabileceği de öğrenilmelidir. Bunama demans, orta-ileri yaşlarda başlayan,  akli maharetlerde ilerleyici kayıplara neden olan bir hastalıktır. Hastalık,  zekasal işlevler ve günlük hayat etkinliğinde ilerleyici bozulma ve tavır problemleri ile belirlenir. Alzheimer hastalığı, demansın en sık sebebi olmakla beraber,  bunamaya neden olabilen pek çok başka hastalık da vardır. 

Hastalık, doğası gereği ilerleyici özelliktedir. Şu anki mevcut rehabilitasyon alternatiflerimiz hastalığın ilerleme süratini duraklatma ile hudutludur. Aktüel muayenehane araştırmalar yakın gelecekte muhtelif rehabilitasyon imkânlarının olası olabileceğini düşündürmektedir. Demans hastalığının seyrini başlangıç, orta ve ileri safhalar olarak gruplandırabiliriz.

Başlangıç aşamasındaki hastanın zekasal işlevlerinde aksaklıklar mevcuttur.  Zekasal işlevlerimiz konuşma, anlama, irtibat, soyut düşünme, idrak gibi entelektüel hünerlerimizdir. Demans hastası okuduğunu kavrayamaz, konuşurken kelime bulmakta eforluk sürükler, okuduğunu kavrayamaz/açıklayamaz. Kolay unutkanlıklar olarak başlayan bu yeti kayıpları genellikle fark edilmez ya da yaşla ilişkili bayağı farklılıklar olarak açıklanır. Ne yazık ki bu safhada doktora müracaat son çok azdır. Oysa erken teşhis, her hastalıkta olduğu gibi bunamada da rehabilitasyonun daha gülümseyici olmasını sağlamaktadır.

Zekasal işlevlerdeki aksaklıklar, günlük hayatı etkilemeye başladığında meseleler dikkat çekici hale kazanç. Misalin hasta telefonu nasıl kullanacağını bilemez, şahsi pakliliği/bakımını yapamaz, para hesabını yapamaz hale kazanç!  Günlük hayat etkinliklerinin etkilenmeye başladığı orta safhada, hastalar esas ihtiyaçları için dahi yakınlarına bağımlı hale kazançlar.  Bu yarıyılda hasta çorbasını çatalla içmeye çalışır veya yemek yediğini unutarak tekerrür ister.

İleri safhada ise artık tavır problemleri başlar. Bu yarıyıl, sosyal ve terbiye öğretilerine uygun olmayan tavırlar sebebiyle hasta yakınlarının en zahmetli olduğu aşamadır. Hasta tuvaletini nereye yapacağını bilemez, fiziksel veya laflı tacizler de bulunabilir, saldırganlık gösterebilir. Zaman içinde hastalar yatağa bağımlı hale kazanç.

Demans 65 yaşının üstünde olan insanların takribî %15’inde görülür. Hastalığın görülme sıklığı yaşla doğru orantılı olarak çoğalmaktadır. 80’li yaşlarda her iki yaşlıdan birinde demans görülmektedir. Dünyada yaşlı popülasyonun çoğalmasıyla, demans görülme sıklığının çoğalışının da dayanarak çoğalacağı öngörülmektedir.

Demans için tehlike etkenleri: ileri yaş, düşük eğitim seviyeyi, bayan cinsiyeti, kafa travması hikayesi, orta yaşlarda başlayan şeker hastalığı ve kalp-damar hastalığı olarak sayılabilir.

Bunama, hasta kadar yakınlarını da sosyal ve ekonomik olarak etkileyen bir hastalıktır.

Demans  için uyarıcı 10 işaret:

1. Unutkanlık

Randevularımızı, telefon numaralarını unuttuğumuz olmuştur ancak demans hastasında unutkanlık daha sıktır ve özellikle yakın geçmişe ait hadiseler daha basit unutulur, geçmiş yarıyıla göre hafıza daha iyidir.

2. Kumpaslı misyonları yapmada eforluk

Zaman zaman hepimiz zekasal dağınıklık yaşarız ve yemeğe tuz koyup koymadığımızdan emin olmayız. Ancak demans hastası yapmayı iyi bildiği bir yemeği pişirirken içine koyması gereken ana maddeleri ilave etmeyi unutabilir.

3. Konuşma/irtibat problemleri

Demans hastası kelime bulmakta eforluk sürüklediği için konuşmasının akıcılığı bozulmuştur. Kendisine söylenen uzun tümceleri anlayamaz.

4. Yer ve zamana oryantasyonunda bozulma

Bazen ayın kaçı olduğunu unuttuğumuz olmuştur ancak bir demans hastası evinin yolunu bulmaz, konutta odaların yerini karıştırabilir.

5. Bozulmuş yargılama

Hasta, mevsimlere uygun giyinemez, bahar geldiğinde hale kışlık kalın giysilerini giymeyi sürdürebilir.

6. Soyut düşüncede problem

Bir demans hastası masayı görünce tanıyabilir ancak masanın yemek yemek için kullanılacağını düşünemez.

7. Eşyaların yerlerini karıştırma

Anahtar ya da güneş gözlüğünüzü nereye koyduğunuzu andıramadığınız zamanlar oluyordur. Bir demans hastası ise eşyaları uygunsuz yerlere koyabilir; ütüyü buzdolabına, makası fırına.

8. Tavır ve duygularda farklılıklar

Hepimiz zaman zaman dramatik oluruz. Demans hastasının duygularında dalgalanmalar dikkat çekicidir, sebepsiz hiddetlenme ya da ağlamalar sıktır

9. Şahsiyet değişiklikleri

Demans hastası kuşkucudur, yersiz sinirlenmeleri olabilir.

10. İnisitayif kaybı

Demans hastası oldukça pasif hale gelmiştir, karar vermekte zorlanır, desteklenmeye gereksinimi vardır.

BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.